Snel en goedkoop communicatieonderzoek

Door Adwin Peeks

Regelmatig krijg ik de vraag of goed communicatieonderzoek ook mogelijk is voor kleinere communicatieafdelingen en met beperkt budget. Veel communicatiecollega’s hebben bij communicatieonderzoek het beeld van uitgebreide en vooral dure onderzoeken. Ze denken aan grote bureaus met gepeperde rekeningen, die vooral adviseren om nog een rondje aanvullend onderzoek in te plannen.

Of, voor de doe-het-zelvers, uitgebreide onderzoeksopzetten, oneindige vragenlijsten en die tijdrovende analyse in SPSS. Als je 100% verantwoord en representatief onderzoek wilt doen, dan zijn dit inderdaad de beproefde methodes.

Gelukkig kun je ook op snellere en goedkopere manieren inzichten vergaren om te gebruiken voor accountability, het verbeteren van je communicatie en het creëren van inzicht in het speelveld.

In dit artikel 6 tools die je kunnen helpen om snel en goedkoop communicatieonderzoek te doen en waardevolle inzichten te krijgen.

1. Communicatiepanel
Een communicatiepanel is een groep enthousiast mensen die hun mening willen geven over onderwerpen die belangrijk zijn voor jouw organisatie. Als je als bedrijf regelmatig onderzoek uitvoert, is het handig om een groep enthousiaste vrijwilligers paraat te hebben die jouw bedrijf kunnen voorzien van inzichten vanuit het speelveld. Aan de hand van online onderzoek vraag je de mening van het panel over verschillende onderwerpen die de organisatie raken. Door gebruik te maken van een panel, verhoog je naast inzicht vaak ook de betrokkenheid bij de organisatie.

2. Flits-enquête
Met de tools die online beschikbaar zijn, is het voor elke organisatie haalbaar om een kort onderzoek onder haar spelers uit te voeren. De zogenaamde “flits-enquête”. De naam verraad het al; het is een manier om met een beperkt aantal vragen inzicht te komen. Door een flits-enquête ook zo te positioneren, verlaag je de drempel voor deelname aanzienlijk. Medewerkers en andere stakeholders willen best af en toe in 2 tot 3 minuten enkele vragen beantwoorden. Kom dus snel tot de kern en stel een paar belangrijke vragen over een actueel onderwerp. Het is immers een flits enquête! Er zijn veel tools beschikbaar die het doen van onderzoek goed faciliteren. Denk daarbij bijvoorbeeld aan SurveyMonkey,

3. Focusgroep
Het is ook interessant om met een afspiegeling van de belangrijkste spelers over een onderwerp in gesprek te gaan. Nodig een aantal (verbaal gelijkwaardige) mensen uit en leg hen in een groepsgesprek een aantal vragen voor. De doelstelling van een dergelijke groepsdiscussie is om een beeld te krijgen van meningen, motivaties en behoeften van je belangrijkste spelers. Je kunt twee verschillende soorten groepen samenstellen. Of vertegenwoordigers van verschillende spelers met elkaar in discussie laten gaan of je kunt er voor kiezen om per groep spelers een focusgroep bij elkaar te roepen. De resultaten kunnen sterk van elkaar verschillen. Van belang is dat er een kundig gespreksleider aanwezig is om het gesprek voor alle partijen plezierig te laten verlopen en relevante inzichten te verkrijgen. Een verslag van de bijeenkomst dient als input voor verdere actie.

4. Belrondje
Simpel en doeltreffend. Het klinkt wat maf, maar de gemakkelijkste manier van onderzoek is een belrondje. Speelt er iets belangrijks en kijkt de projectgroep straks naar jou voor een update? Bel dan snel een gevarieerde lijst van betrokkenen. Vraag goed door en vorm je een beeld van de issues die er spelen. Combineer je inzichten met andere input zoals de uitkomst uit een flits-enquête of simpelweg de reacties op een bericht op intranet. Geheel niet wetenschappelijk verantwoord en toch enorm zinvol. Je bent straks waarschijnlijk de enige aan tafel met zinnige informatie over de laatste ontwikkelingen. Met die informatie neem jullie beslist betere besluiten en laat je communicatie beter aansluiten op de werkelijkheid.

5. online onderzoek
Door het toenemende gebruik van online communicatie, onder andere via social media, is er enorm veel informatie te vinden van personen en groepen. Mensen delen veel en deze informatie is vaak zeer relevant voor organisaties. Denk bijvoorbeeld aan de reacties op sociale media rond recente gebeurtenissen. Ook ventileren mensen hun mening over hun contact met organisaties of het gebruik van producten of diensten via Twitter en Facebook. Maak hiervoor gebruik van monitoringtools en zoek op basis van voor de organisatie relevante zoekwoorden. Door actief gebruik te maken van internet als informatie bron, stel je op basis van actuele informatie de communicatie naar buiten toe bij.

6. Een goede stagiaire is het halve werk
Gedegen onderzoek is kostbaar door de tijd die het je kost. Een stagiaire biedt dan uitkomst. Elke HBO of Universiteitsstudent doet een keer een (wetenschappelijk) onderzoek. Voor de student is een goede stageplek heel leerzaam en voor de organisatie brengt zo’n onderzoek waardevolle informatie aan het licht. Kijk wel even goed mee in de beginfase en zorg dat de student de juiste vragen stelt.

Impact met inzicht
Met bovenstaande tools voor snel onderzoeken kun je een prima eerste beeld neerzetten. Met weinig inspanning en kosten, creëer je enorm veel meerwaarde. Gebruik de speelveldmethode om de juiste keuzes in spelers en doelen te maken en je creëert een overzichtelijk beeld van het sentiment en opinies onder jouw spelers.

Door de buitenwereld naar binnen te halen word je als communicatie adviseur een serieuzer gesprekspartner Je geeft betere adviezen en geeft je organisatie meer voeling met de klant. Daar doe je het voor! Maak jij wel eens gebruik van snel en goedkoop communicatieonderzoek met behulp bovengenoemde onderzoeksmethoden? Wat zijn je ervaringen? Deel ze gerust in de comments.